Fotografia

Tempus Fugit

Groch w zupie

Krótki opis wywoływaczy, celem zrozumienia oddziaływania na filmy..
Bajzel w wywojkach..

Wywoływacze - negatywowe, pozytywowe, wysokoenergetyczne, wyrównawcze, drobnoziarniste, super-drobno-ziarniste, tradycyjne, ostre, trujące, XTOL, D76, ID11, D23, Microdol-X, Rodinal, A09, R09, A49 ..itp, itd. Ten wpis będzie próbą usystematyzowania wiedzy dla mnie samego, bo zaczynam się powoli w tym gubić co jest czym i po co. A przecież to powinien być mój podstawowy warsztat pracy, do cholery! Happy


Znowu dwie grupy

Wywoływacze znowu podzielimy sobie na dwie grupy: solvent i non-solvent. Nie bardzo wiem jak to przetłumaczyć na nasze. Większość literatury, artykułów oraz opisów na torebkach nawet, są pochodzenia anglosaskiego. Rodzima literaturę i technologię najpierw załatwiła bieda PRLu, a potem cyfry. :>


Chodzi generalnie o to, że: solving developers - w procesie wywoływania rozpuszczają kryształki halogenku srebra rozprowadzając to srebro później po powierzchni czym niejako maskują ziarno powstałe z wywołanej soli. Mamy wtedy ten fine-grain, ale kosztem ostrości.

Non-solving developers nie rozpuszczają kryształków tylko ich obrzeża, tworząc wyraziste i ostre ziarna, dają ostre kontury obrazu, aczkolwiek trochę licho z tonalnością, szczególnie w średnich szarościach (A.A: strefa V-VI). Na przykład Kodak Trix 400 jest dramatycznie płaski w strefie V-VII.

(Klatka z Kodak TX 400/320, ATM49 1:1, 21C, 11min.)

Wywoływacze typu solvent to: Kodak D76, Ilford ID11, Kodak XTOL, Kodak Microdol-X, Calbe A49/Adolux ATM49, Ilford Microphen, Hydrofen, Ilford Perceptol
Wywoływacze typu non-solvent to: R09, Rodinal, Adolux APH09, Kodak HC-110, LC-29 (Oparty o Ilfotec HC), Ilfotec HC.

Wszystkie High-Definition (ostrokonturowe) są non-solvent, ale nie wszystkie non-solvent są High Definition. Przykładem jest kodakowski HC-110, który w dużych rozcieńczeniach daje i bardzo małe ziarno, a rozpiętość tonalną ma że hoho.. Ansel Adams używał 1:90. Innym przykładem może być stary i poczciwy D76, który w stocku (1:0) ma właściwości non-solvent, a już w 1:1 i więcej jest klasykiem solvent.

Dwie ważne uwagi:

  • Uwaga 1: Warto wspomnieć, że ID11 Ilforda ma bliżej do oryginalnej receptury D76, niż aktualnie produkowany D76 Kodaka. Zauważmy, że ID11 dostajemy w dwóch torebkach - wszystko po to aby Metol nie "pogryzł" się z siarczynem w jednej torebce. Kodak dodaje jakieś "konserwanty" aby jednak w tej jednej torebce Metol z siarczynem mogły sobie egzystować. Wpływ tych konserwantów jest chyba mało znany - nic na ten temat nie znalazłem na APUGu i photo.net ani na listach dyskusyjnych.
  • Uwaga 2: Kodak HC-110 jest produkowany w dwóch wersjach - amerykańskiej (bezwodnej) i europejskiej (rozcieńczonej wstępnie, blee). Należy więc uważać z posiłkowaniem się tabelkami z Digitaltruth, gdzie podane tam czasy dotyczą wersji amerykańskiej. Więcej informacji, jak wołać po europejsku na stronie Pana Michaela A. Covingtona


Z czego składa się wywoływacz

Substancja wywołująca halogenki srebra
Substancja podnosząca alkaliczność (pH7+, np. Rodinal zaczyna "działać" jak ma pH9+)
Substancja utrwalająca (preservative)
Substancja redukująca zadymienie i zmniejszająca alkaliczność! Happy (np. XTOL tego nie ma!).


Superaddytywność

Dwie substancje wywołujące razem produkują więcej srebra, niż dwie substancje osobno po dodaniu wyprodukowanego srebra Happy
Np: Hydrochinon + Fenidon, albo Fenidon+Pirogalol. Superaddytywność zależy od pH - tzn. takiego poziomu pH w którym obie te substancje wywołujące będą oddziaływać na kryształki soli srebrowych.


Substancje wywołujące

Glicyna, Fenidon, Katechol (pirokatechin - obecny w ludzkiej urynie jak i w kawie..), Hydrochinon, Metol, para-Aminofenol, witamina-C (kwas askorbinowy) i uwaga, uwaga.. paracetamol (acetaminofen) Happy


Słowo o 35mm
Niby to samo co 120-tki, a nie to samo. 35mm są bardziej kontrastowe, bardziej podatne na wysypki i blokady w światłach. Dlatego, "najlepsi hodowcy" zalecają wywoływanie w nisko-kontrastowej chemii, stosowanie metody S.Anchella - lepiej prześwietlić i niedowołać.. stosowanie bardzo drobnoziarnistych wywoływaczy w rozcieńczeniu conajmniej 1:1 - dla zachowania kontroli procesu (czyli tych solvent developers) szczególnie Microphenu, D76, ID-11, Microdolu-X, Xtolu, Perceptolu.


Dla mieszaczy Happy

Mieszalnictwo jest dziedziną czynności w procesie wywoływania, która to dziedzina jest uprawiania w różnych wariantach, często wypracowanych indywidualnie przez osobę mieszającą. Happy Na początek, można wyjść od takiej zasady:

Jeśli czas_wywołania < 5min. to róbmy przewrotki koreksem przez pierwsze 30 sekund, a później raz na 30 sekund przez 10 sekund;

Jeśli czas_wywołania > 5min. to róbmy przewrotki koreksem przez pierwszą minutę, a później raz na 60 sekund przez 10 sekund.

Pamiętajmy, że nie mieszamy drinków. Jedna pełna przewrotka powinna trwać ok. 2 sekund (góra-dół-góra). Dla osób bardzo dokładnych można jeszcze zalecić, aby każdą przewrotkę robili na zmianę do-siebie i od-siebie, albo w lewo a potem w prawo. Wtedy na pewno ładnie sobie wymieszamy, nie będzie efektu bąbelków i nierówności w wywołaniu.

(fotka: Kodak TX 400/640, Rodinal 1:50, 20C, 17min ->)

Po co takie wydziwianie? Ano po to, aby uniknąć nierównego wywołania. Nierówności w wywoływaniu następują w pierwszej minucie tego procesu, a co ważniejsze - później zostaną już tylko wzmocnione przez staranne wywoływanie. Zbyt energiczne fikołki spowodują, że dostaniemy za duży kontrast i blokadę w światłach..bo - przewołamy. Przyjmuje się, że ciągłe przewrotki koreksu w czasie wywoływania, skracają ten czas o ok. 20-30%.

A może wolniej? Można i wolniej - przez pierwszą minutę przewracamy koreksem jak napisałem wyżej, a potem co 3 minuty przez 10 sekund. I tutaj możemy stosować sobie różne warianty, wedle uznania i gustu. Ta metoda jest do zastosowania dla wywoływaczy ostrych konturowo, mocno rozcieńczonych, których czas wywoływania był dłuższy od 12 minut. A.Adams używał np. HC-110 1:90.


..No i to byłoby na tyle, na razie - myślę, że poukładałem sobie parę spraw, a może i komuś pomogłem? Wszelkie pomysły, spostrzeżenia mile widziane. Happy